deur Ansja Ferreira

Om vroegtydig voorsiening te maak vir jou kind se opvoeding is een van die waardevolste geskenke wat jy ooit vir hom of haar kan gee.  Een van die grootste bydraende faktore vir studente wat hul studies moet laat vaar, is ‘n tekort aan finansies.

Connie Bruwer, ‘n geoktrooierde rekenmeester gee die volgende raad om te help bereken hoeveel ‘n mens moet spaar vir jou kind se studies:

• Om by hierdie berekening uit te kom, moet jy die tipe kollege of universiteit waarin jy dink jou kind sal belangstel, die tyd wat jy tot jou beskikking het om te spaar en inflasie in berekening bring. Onthou net, dit is die beraamde koste vir slegs een kind wat jy universiteit toe stuur.   Hierdie projeksies beklemtoon die belangrikheid vir ouers om vroegtydig te spaar vir hul kinders se studies.   Ouers met meer as een kind sal natuurlik meer moet spaar.  Hoe meer kinders hulle het, hoe meer sal hulle moet spaar.  Onthou ook dat elke gesin se omstandighede uniek is en beveel ek aan dat mense die hulp inroep van ‘n gesertifiseerde finansiële adviseur om hulle te help met die vooruitskatting van kostes.
• Selfs ouers wat nie hul kinders universiteit toe gaan stuur nie, maar eerder na ‘n technikon of  opleidingskollege toe,  kan steeds verwag om hul hand diep in hul sakke te steek.    Ouers moet ook onthou dat hul kinders se skoolopleiding ook ‘n groot hap uit hul begroting kan neem.  Skoolfooie, uitstappies, skoolklere, skryfbehoeftes en uitgawes vir buitemuurse aktiwiteite speel alles ‘n rol om skoolopleiding ook ‘n groot uitgawe  te maak.  As ‘n mens in berekening bring dat kinders reeds vanaf kleuterskool en pre-primêr skool toe gaan, kan as al die kostes bymekaargetel word, by ‘n aardige bedraggie uitgekom word, teen die tyd wat die kind klaarmaak met hoërskool.
• Alhoewel dit belangrik is om te besef dat studiekostes al hoe duurder gaan word, moet ‘n mens tog nie skrik vir al hierdie onkostes nie. Met deeglike beplanning, is daar wel maniere om te spaar vir jou kind se opvoeding.  Lewenskoste moet ook bygereken word.  Die dag tot dag kostes sluit onder meer in kos, klere, woonplek en vervoer.   Dit is moeilik om presies uit te werk wat dinge gaan kos, maar as mens na die huidige inflasiekoers kyk, kan mens verwag dat iets wat nou R100 kos ten minste R2000 gaan kos, wanneer ‘n kind wat nou gebore is, 18 jaar oud is.  Dit is ook belangrik om verblyf te bereken, waar gaan die student bly, moontlik by sy of haar ouerhuis, ‘n koshuis, studentehuis of woonstel.  Weereens sal elke individu se omstandighede en kostes verskil.

Connie stel die volgende spaaropsies voor:

Effektetrust. 

Belê elke maand ‘n vaste bedrag in effektetrusts.  Begroot vir ‘n maandelikse belegging, moet dit nie kanselleer nie en verhoog die bedrag wanneer jy ookal kan.  Jy kry die voordeel van ‘n gedissiplineerde beleggingsprogram en belê gereeld sonder om te raai wanneer die mark by ‘n hoogte-of ‘n laagtepunt is.  Kies fondse wat pas by jou tydraamwerk en doelwit.    Effektetrusts is ook ‘n meer buigbare manier om vir jou kind se toekoms te spaar en kan jy ook ‘n lompsom inbetaal, wanneer ekstra geld tot jou beskikking is, soos byvoorbeeld wanneer jy jou jaarlikse bonus kry.

Effektetrusts sluit egter nie lewens-en ongeskiktheidsversekering in nie. As jy dalk te sterwe sou kom of nie meer in staat sou wees om ‘n inkomste te verdien nie, voordat jy die bedrag vir jou kind se studies kon bymekaarmaak nie, sal jou kind nie die volle bedrag wat jy beplan het om te spaar, verkry nie.  Om hierdie probleem te vermy, moet jy voorsiening maak vir voldoende lewens-en ongeskiktheidsdekking.   Vra jou finansiële adviseur om aan jou ‘n oorsig te gee van die verskillende skemas wat beskikbaar is.  Kies dan een wat vir jou spesifieke situasie die beste gaan werk.

Studieplanne by versekeringsmaatskappye wat ook gekoppel kan wees aan lewensversekering, is nog ’n opsie.  Kontak jou naaste versekeringsmaatskappy vir meer besonderhede.

Geld kan ook maandeliks in ‘n gewone spaarrekening gespaar word, maar die risiko hieraan verbonde is dat jy dalk in die versoeking gelei kan word om van die geld te onttrek wanneer geld dringend benodig word.  Geld kan ook in ‘n vaste depositorekening gespaar word, waar die rentekoers heelwat hoër as ‘n gewone spaarrekening sal wees.   Bankspaarprodukte betaal gewoonlik nie hoë rentekoerse nie en die groei op jou belegging kan dalk laer wees as met van die ander opsies wat gekies kan word.  Maar ‘n bankspaarproduk is eenvoudig en maklik om te verstaan en ‘n mens loop ook geen risiko daarmee nie.    Indien jou kind dan ook sou besluit om nie te gaan studeer nie, soos wat baiekeer gebeur, kan hy of sy hierdie geld gebruik om ‘n eie besigheid te begin.

Verskillende banke en instansies bied ook verskillende produkte aan wat gebruik kan word om te spaar vir jou kind se toekoms.  Maak seker dat jy ‘n produk kies, wat aan jou ‘n relatiewe hoë rentekoers bied en wat nie maandelikse administrasiefooie hef nie.

‘n Enkelbedrag of lompsom kan ook op die geldmarkfondse of ‘n ander plan belê word, wat ook ‘n goeie opbrengs kan verseker.  Opbrengste word herbelê en die bedrag bly belê vir die langtermyn totdat die kind wil begin studeer.

Wat kan ‘n mens doen as jy agterkom dat jy nie genoeg gespaar het om al die studiekostes te dek het nie.

Talle studente spring deesdae ook self in om hul ouers te help om hul studies te help betaal en doen allerhande werkies soos au pair werk en skoolkinders help met huiswerk, kelnerwerk en ander deeltydse werk.

Indien jy nie genoeg opgespaar het vir jou kind se studies nie, kan daar aansoek gedoen word vir beurse. Gewoonlik kan jou skool jou help met inligting van waar beurse beskikbaar mag wees. Praat ook met universiteite en ander tersiëre instellings rondom betalings en befondsingsopsies ten opsigte van die verskillende studierigtings. Laastens kan jy jou wend tot ‘n studielening, of selfs die verband op jou eiendom vergroot om vir die studiekostes te betaal. Skuld moet egter nooit jou eerste opsie wees nie, maar altyd jou laaste opsie.

Maak spaar ’n familie-aangeleentheid

• Spaar kan ‘n familie-aangeleentheid wees. Maak jou kinders deel van die proses.  Lig hulle in oor die proses en die opofferings wat nodig is om vir hul toekomstige studies voorsiening te maak en laat hulle ook van tyd tot tyd die resultate sien.
• Leer ook jou kinders van kleins af hoe om met geld te werk en om geld te spaar. Gee jou kleiner kindertjies ‘n spaarbussie om geld in te spaar en leer jou groter kinders om ‘n gedeelte van hul sakgeld te spaar.  Moedig ook jou kinders aan om deel te neem aan entrepeneursdae en ander geleenthede waar hulle geld kan verdien.  So leer jy jou kind van kleins af die waarde van geld.
• Dit is ook baie goed om jou kinders van kleins af te leer om met geld te werk, ‘n begroting op te stel om met hul sakgeld uit te kom, hulle te leer om te spaar en ook van kleins af te leer om klein werkies te doen om sakgeld te verdien en wanneer hulle ouer is, ook te gaan werk vir ekstra geldjies. So leer jy jou kind verantwoordelikheid en hoe om met geld te werk.
• Alhoewel kinders veel eerder verkies om geskenke te kry wat hulle kan sien en aanraak, verloor hulle dikwels na ‘n ruk belang in hierdie geskenke in die kas en word heel waarskynlik daarvan vergeet.  Kontant of beleggings as geskenke kan’n goeie idee wees.   Oupa kan dalk vir kleinboet ‘n vaste bedrag op effektetrust of in ‘n belegging belê, waar dit saam met die kind kan groei.  Die belegging kan dan later aangevul word, soos wat kontant ontvang word.  Dit is ook goed dat die kind daarvan weet en kan sien hoe sy of haar belegging groei.  Spaar moet ‘n familie-aangeleentheid wees.   Mens moet ’n kopskuif maak en anders begin dink oor spaar en vooruitbeplanning, dan is dit maklik om selfs in moeilike omstandighede genoeg te spaar vir jou kind se toekoms.

Pas jou testament aan

Wat gebeur as ouers dalk te sterwe kom voordat die kinders die ouderdom bereik wanneer hulle kan gaan studeer?   Mense met jong kinders wil veral weet wat die beste oplossing is en hoe hul testament opgestel kan word om hul jong kinders se erflating te beskerm.  Volgens Connie Bruwer, ‘n geoktrooieerde rekenmeester, is die beste oplossing vir ouers met minderjarige kinders om ‘n testamentêre trust vir hulle kinders te stig, waarvan die kinders die begunstigdes is en die trustees van die trust die belange van die kinders beskerm.

“Die trustees is die persone wat in belang van jou kinders gaan optree en die geldsake van die trust hanteer. Jy moet mooi besin wanneer jy ‘n trustee vir die trust aanstel.  Dit is nie noodwendig die beste om dieselfde persoon wat die kinders se voog gaan wees as trustee aan te stel nie.  Die trustee moet iemand wees wat die nodige finansiële kennis en agtergrond het, om jou kinders se finansiële sake die beste tot hul voordeel te kan bestuur.  Uit die trust kan daar dan fondse onttrek word, wat gebruik kan word soos benodig vir studiedoeleindes.  Dit is belangrik om dit dan so vooraf in jou testament te spesifiseer, dat daar vir studies uit die trust voorsiening gemaak moet word.  Die bates en kontant in die trust kan realiseer wanneer jou kinders die ouderdom van 18 jaar bereik of op ‘n ouderdom soos deur die testateur of testatrise verkies, wat nie minder as 18 jaar behoort te wees nie.

The post Spaar vir jou kinders se studies first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Die werk wat jy doen is R450 000 per jaar werd. Versekering vir tuisteskeppers is noodsaaklik

 deur Ansja Ferreira

Sy noem haarself ‘n tuisteskepper, tuisbly-ma, hoof huishoudelike beampte of doodeenvoudig huisvrou.  Sy staan voor al die ander in die huis op, is heeldag op haar voete en gaan slaap heel laaste elke aand.  Sy werk elke dag lang ure en doen die ekwivalent van vier of meer voltydse werke.  Sy ontvang nie ‘n salaris nie, maar tog is sy van onskatbare waarde.

Gert is die direkteur van ‘n groot maatskappy.  Sy vrou, Hettie, het haar beroep as onderwyseres tydelik opgegee na die geboorte van hul drie kinders, ouderdomme 12, 8 en 3.  Sy is nou voltyds ma en tuisteskepper en het nie ‘n huiswerker wat haar kan help nie.  Sy doen al haar huiswerk self, ry die kinders rond na hul onderskeidelike skole en buitemuurse aktiwiteite.  Ook sorg sy dat daar elke aand ‘n gekookte bord kos of een of ander uithaalgereg vir haar gesin op die tafel is.  Met spesiale geleenthede onthaal sy ook graag en berei alles self voor.  Haar man en kinders se kosblikke word elke dag gepak en hul klere word gewas en sorgvuldig gestryk en weggepak.  Boonop help sy elke middag haar kinders met hul huiswerk, hou sorgvuldig boek van al die huishoudelike uitgawes en bestuur haar huishouding met ‘n ysterhand.  Die tuin, swembad en aanbouings kry ook aandag.  Wanneer een van haar kinders seerkry of een van haar kinders of man siek is, staan Hettie gereed om hulle te versorg en te verpleeg.  As haar man of kinders ‘n slegte dag gehad het, is Hettie gereed om hulle te troos en op te beur.  Hettie speel ook die rol van ‘n binneshuise versierder en gebruik haar kreatiewe talent om die huis te versier.  Klein herstelwerkies in die huis word deur haar gedoen en sy weet wie om te kontak indien sy self nie die probleem kan oplos nie.  Sy is ook verantwoordelikheid vir die troeteldiere se versorging en welstand.  Hettie ontvang geen vergoeding vir al hierdie werk wat sy doen nie en alhoewel daar vir haar man, die broodwinner ‘n groot bedrag lewensversekering uitgeneem is om vir die gesin voorsiening te maak vir wanneer hy nie meer daar is nie, is die bedrag waarvoor haar lewe verseker is, maar klein as ‘n mens kyk wat sy elke dag doen.

“Ek voel dikwels waardeloos omdat ek nie ‘n salaris verdien nie, maar ek en Gert het al saam gesit en sommetjies maak en bereken dat ek nie veel van ‘n salaris gaan oorhê nadat uitgawes wat dit vir my moontlik sal maak om te werk soos dagsorg, professionele werksklere, vervoerkoste na my werk, ‘n voltydse huiswerker, wegneemetes en ‘n au-pair om kinders rond te ry afgetrek is nie” sê Hettie.

‘n Tuisteskepper speel verskillende rolle en sluit dit onder meer die volgende in:

• ‘n Huiswerker wat voltyds werk, se salaris kan maklik tussen R2 000 en R3 000 per maand beloop.  ‘n Huiswerker wat ook naweke en oortyd werk, kan maklik tot R4 500 per maand verdien.
• Kinderoppasser of au pair kan wissel vanaf R4 500 tot R8000 per maand en self meer wees.   Uurlikse lone kan wissel tussen R35 en R80 per uur.
• ‘n Tuisverpleegster, ondersteunende onderwyser, troeteldierversorger, binneshuise versierder en berader sal gewoonlik uurliks of per projek betaal word en tariewe kan grootliks wissel, afhangende van opleiding en ondervinding.
• Chauffeur of taxibestuurder kan enigiets tussen R2 000 en R12 000 en selfs meer verdien per maand.
• ‘n Tuiskok of sjef se salaris kan begin by R3 500 en kan ervare en hoogs opgeleide sjefs kan baie groot salarisse verdien.
• ‘n Junior Projekbestuurder verdien maklik tussen R7 500 – R15 000 per maand, terwyl ‘n senior projekbestuurder baie meer kan verdien.
• ‘n Junior Boekhoudster kan tussen R4 500 en R7 000 per maand verdien en ‘n senior boekhoudster veel meer.

(Die salarisse hierbo is geskat en hang salarisse in die algemeen van die jare ondervinding, kwalifikasies en opleiding af.  Neem ook in ag dat ‘n tuisteskepper nie al die ure van die dag die rol van net een van bogenoemde rolle vervul nie, maar dat sy gedurende die dag verskillende rolle speel en dit opgedeel word deur die dag.  Sy kan byvoorbeeld soggens vroeg die rol van ‘n sjef speel wanneer sy ontbyt voorberei, dan die rol van ‘n taxibestuurder speel wanneer sy die kinders gaan aflaai vir skool, dan die rol van huiswerker, skoonmaker en wasgoeddame speel wanneer sy die huishouding in orde kry, later weer die rol van ‘n taxibestuurder wanneer sy die kinders by die skool gaan haal, weer later die rol van hulponderwyseres, dan sjef, berader en verpleegster).

Ander rolle wat ‘n tuisteskepper speel, waaraan ‘n mens nie altyd dink nie, sluit in:

• Funksie bestuurder wanneer jy jou kleuter se partytjie reël en toesig moet hou oor die spelende kinders.
• Sekretaresse en klerk wanneer jy korrespondensie en rekeninge moet hanteer en afsprake namens jou man en kinders by die dokter of tandarts moet maak.
• Vredebewaarder wanneer jy bakleiende kinders uitmekaar moet hou.
• Stilis en haarkapster wanneer jy jou kinders moet help aantrek en grimeer vir ‘n skoolkonsert en moet kies watter  nuwe klere vir hulle aangekoop moet word.
• Dissipline bestuurder wanneer jy jou moeilike tiener moet tem.
• Gastehuisbestuurder wanneer jy familie en vriende van jou man moet onthaal en huisvesting gee wanneer hulle jou stad kom besoek.
• Naaldwerkster wanneer jy some moet regmaak en knope moet aanwerk vir skoolbaadjies.  Navorser wanneer jy jou kind moet help met ‘n skooltaak en inligting op die internet moet soek.
• Metgesel, minnares en vriendin vir jou man.

Indien Hettie onverwags te sterwe sou kom, kan Gert homself maklik in ‘n finansiële verknorsing bevind as hy skielik ‘n personeel soos ‘n huiswerker, kinderoppasser, kok of sjef, projekbestuurder en boekhoudster moet aanstel om die huishouding en kinders te behartig sodat hy steeds sy werk sal kan doen.

“Deur slegs die lewe van die broodwinner van die gesin te verseker, is sekerlik die grootste fout wat mense maak wanneer hulle lewensversekering uitneem.  Die ouer wat tuisbly is dikwels die kinderoppasser, tuissjef, ondersteunende onderwyser, huisskoonmaker, projekbestuurder, boekhoudster, taxi bestuurder en nog vele meer” sê Lenerd Louw, Hoof Uitvoerende Beampte van die direkte lewensversekeringsmaatskappy Frank.net.

“Die bydraes wat ‘n tuisteskepper tot die huishouding maak is van groot waarde en sonder ‘n finansiële veiligheidsnet wat voorsiening maak vir hul dood, sal die oorlewende gade en kinders nagelaat word sonder die middele om die lewensstyl waaraan hulle gewoond is voort te kan sit.  Die tuisteskepper se bydraes wat nou verlore is weens haar dood, ongeskiktheid of ernstige siekte, kan lei tot finansiële ontbering vir die broodwinner en die hele gesin” se Louw.

Louw plaas alles in perspektief deur te verduidelik dat dit bereken word dat ‘n tuisteskepper gemiddeld 94.4 ure “werk” elke week verrig en dat dit die gemiddelde gesin R450 000 per jaar sal kos om te betaal vir die basiese werk wat die tuisteskepper verrig.

Hy waarsku:  “Moenie gekondisioneer word deur te glo dat die waarde van ‘n individu gemeet kan word aan die inkomste wat hy of sy genereer nie.  “In ‘n gesin is die tuisteskepper net soveel ‘n bydraer as die persoon wat die geld verdien en die finansiële verliese wat in die tuisteskepper se afwesigheid gely sal word is ‘n duidelike bewys hiervan”.

“Die verlies van ‘n geliefde is nie net ‘n emosionele ontbering nie, maar gaan ook met  met massiewe finansiële stres gepaard.  In wese, is dit nodig om ‘n prys etiket op ouerskap te plaas en die waardevolle rol binne die gesinseenheid buite die konteks van emosionele bande en ondersteuning te verstaan”, verduidelik Louw.

Volgens Louw kan ‘n oorlewende gade met baie uitdagings gekonfronteer word soos om langer ure te werk om addisionele en onvoorsiene uitgawes te dek, take te verrig wat deur die tuisteskepper-gade verrig was, tyd vind om te rou en die gesin emosioneel te ondersteun en boonop die huishoudelike verantwoordelikhede oor te neem wat voorheen gedeel was.

Louw identifiseer twee belangrike vrae wat jy jouself moet vra:

1. Indien jy jou tuisteskepper gade sou verloor, hoeveel sou dit jou kos?
2. Indien die oorlewende gade langverlof by die werk moes neem, wat sou die finansiële implikasies wees?

“Die rol van die tuisbly ouer sal nou gevul moet word deur die oorlewende gade of ‘n ander ondersteuningspersoon en lewensversekering kan help om hierdie uitgawes te dek” noem Louw.

Louw beveel aan dat die volgende in ag geneem moet word:

Kinderversorging.  Die behoefte kan ontstaan om au pairs en voertuigbestuurders te huur om te help met die kinders se versorging en vervoer.  Indien jy baie jong kinders het, kan dagsorg selfs nodig wees.

Huishouding. Daaglikse take en werk wat gedoen moet word kan ekstra onkoste tot gevolg hê insluitende wasgoed en skoonmaak kostes.   Jy mag ook dalk voorheen nie ‘n huiswerker in diens gehad het nie en kan ‘n voltydse huiswerker jou tot R3 000 uit die sak jag.

Dagsorg:  Indien die broodwinner van die gesin vyf dae per week werk en baie tyd aan die reis van en na die kantoor bestee, moet al hierdie faktore ook in ag geneem word om ‘n realistiese bedrag te bereken waarvoor versekering nodig sal wees.

Hoeveel lewensdekking?

“Met die toepaslike dekkingsbedrag het jou gesin die geleentheid om hul lewenskwaliteit in stand te hou en hul toekoms te verseker.  Louw beveel aan dat die volgende in ag geneem moet word:

     Lewensstyl
     Aantal kinders
     Die werkende gade se inkomste (indien verlof nodig sou wees)
     Huishoudster/au pair/kok/sjef/voertuigbestuurder se salarisse

Om ‘n ouer, beste vriend en minnaar te verloor, is reeds moeilik genoeg, sonder om nog finansiële ontbering ook by te voeg wat dit nog baie meer pynlik kan maak, sê Louw.  “Lewensversekering sal verseker dat die oorlewende gade nie geforseer sal wees om lang ure of selfs ‘n tweede werk aan te pak om die rekeninge te betaal nie.   In plaas daarvan kan meer fokus daarop geplaas word om daar te wees vir hul gesin gedurende ‘n kritieke tyd in hul lewens.  Dit is noodsaaklik om die belangrikheid te besef om beide lede van die ouerpaar voldoende te verseker.

Lewensversekeringsmites:

Lenerd Louw, Hoof Uitvoerende Beampte van Frank.net lewer insig op algemene lewensversekeringsmites.

Mite 1:   Lewensversekering is nie bekostigbaar nie
Lewensversekering is vir die meeste Suid-Afrikaners baie bekostigbaar.  Dekking kan vir so min as R100 per maand verkry word, afhangende van jou individuele omstandighede.

Mite 2:  Die meeste mense het genoeg versekering.
Suid-Afrikaners is baie onderversekerd.  Ondanks die belangrikheid van lewensversekering, het slegs 12% van Suid-Afrikaners  lewensdekking en slegs 6% het een of ander vorm van inkomsteverlies beskerming

Mite 3:  Dit is altyd beter om ‘n versekeraar te gebruik wat ‘n kontant-terugbonus aanbied.
Indien jy wel besluit om hierdie opsie te gebruik, maak seker dat jy versigtig na die produkvoordele kyk.  Gaan na wat gedek word en wat nie gedek word nie.  Dit mag dalk nie die regte polis vir jou wees nie en jy mag dalk nie die dekking verkry wat jy nodig het nie.

Mite 4: Ongeluksdooddekking voorsien genoegsame dekking
Ongeluksdoodsdekking beteken jy het geen dekking vir dood as gevolg van natuurlike oorsake nie.  Dit is werklik ‘n slegte idee en is veral ‘n slegte skuif as dit  ‘n volle lewenspolis vervang.
Indien jy versekering nodig het vir ‘n potensiële motorongeluk, het jy dit ook nodig vir ‘n potensiële hartaanval.

Mite 5: Nie almal het ‘n lewensversekeringsplan nodig nie
Die teenoorgestelde is waar, almal het ‘n plan nodig.  Jy is dalk van mening dat jy goeie gesondheid geniet, maar dit beteken nie noodwendig dat jy nie lewensversekering nodig het nie.  Maar wat dan van salarisbeskerming, ernstige siekte en ongeskiktheidsdekking?

Elkeen behoort een of ander vorm van beskerming te hê.  Jy behoort jouself en indien jy ‘n gesin het, jou gesin te beskerm.  ‘n Vorm van dekking sal van groot waarde wees indien enigiets met jou sou gebeur.

The post Tuisblyma: word jy na jou waarde geskat? first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

deur Ansja Ferreira

“Ek is moedeloos,” se *Christine, ʼn werkende ma van twee.  “Ek was by die kruidenierswinkel en het uitgestap met twee sakke wat my R1000 gekos het.  En dit gaan my net ʼn dag of twee hou.  Dit lyk elke maand of die pryse styg en die kruideniersware wat ek vir my geld kry al hoe minder word.”

Die omgewingsielkundige, Paco Underhill, beweer in die boek What Women Want: The Science of Women Shopping, dat tot 50% van ons inkopiemandjies vol items is wat ons in die eerste plek nooit beplan het om te koop nie!

Met ‘n bietjie beplanning, kan jy jou kruideniersware uitgawes drasties verminder, en in die proses elke maand meer geld in jou begroting beskikbaar hê.

• Gaan jou bankstate of aanlynrekening na en werk uit wat is die totale bedrag wat jy die afgelope paar maande aan kos spandeer het. Stel vir jouself ʼn doelstelling om te bespaar en wys met jou aankope te werk te gaan.
• Jy moet ʼn plan hê voordat jy by die winkel instap. Volgens navorsing deur die Universiteit van Pennsylvania vind ʼn groot mate van hoë impulsaankope plaas by supermarkte met 60 tot 70 persent van die aankope wat nie beplan was nie.  Mense wat ‘n kruidenierslysie het, is die minste geneig om impulsiewe aankope te doen en kan heelwat op hul kruideniersware-rekeninge bespaar.  Stel ‘n lys op en hou daarby!  Jy kan ʼn inkopielysie toepassing gratis op jou foon aflaai.  ʼn Voorbeeld hiervan is Listonic.
• Vergelyk pryse. Bestudeer weeklikse supermark-en winkels se spesiale aanbiedinge.  Kyk gerus na pamflette en aanlyn.  Koop ook slimmer, besoek meer as een supermark, vergelyk pryse, en koop die winskopies.
• Beplan jou week se maaltye en bly daarby. Nie net help maaltydbeplanning jou om tred te hou met gesonde eetdoelstellings nie, dit help jou ook om by jou begroting te hou.  As jy presies weet wat jy die week wil kook, en ‘n lys saambring winkel toe van bestanddele wat jy benodig, is jy minder geneig om te veel kos te koop en op te eindig met verkwiste kruideniersware.  Jy gaan ook onnodige uitgawes uitskakel soos gekoopte ontbyte, middagetes en daardie ‘vinnige uitstappies’ na die winkel vir melk en brood om uiteindelik met R750 se aankope daar uit te stap.  Of om drie aande per week wegneemetes te bestel, omdat jy laat by die huis aankom na werk en op die nippertjie nie iets in die huis kry wat jy kan vinnig gereed kry om te eet nie.  Hierdie gedrag kan ʼn groot duik in jou begroting tot gevolg hê.
• Soek op die internet of in tydskrifte na resepte wat jou sal toelaat om smaaklike etes teen ʼn sakpasprys voor te berei.
• Moenie gaan inkopies doen wanneer jy honger is nie. Jy het dalk al voorheen hierdie raad gehoor, maar navorsing staaf dit.  Die Universiteit van Minnesota se Carlson School of Management het onlangs die sielkundige effek van ʼn honger gevoel ondersoek en hul bevindings in die vaktydskrif Proceedings of the National Academy of Sciences gepubliseer.  Deur honger te gaan inkopies doen, eindig byna altyd in impulsaankope.  Hoe hongerder die klant was, hoe meer geld het hy of sy spandeer – 64 persent meer.
• Koop seisoenaal. As die produkte in die seisoen is, is die aanbod op sy hoogtepunt – wat dit vir boere makliker en goedkoper maak om na u plaaslike winkel te versprei.
• Beproef die kontantkoevertstelsel. As jy vind dat jy meer spandeer as wat jy wil in die kruidenierswinkel, beveel baie begrotingsgoeroes die koevertstelsel aan.  Aan die begin van die week of maand moet jy die hoeveelheid kontant wat jy beplan om aan kruideniersware te bestee, in die koevert sit en slegs van hierdie kontant na die winkel saamneem.  Geen krediet- of debietkaarte nie.
• Vervang bestanddele met ekonomiese keuses. Vervang duur of buite-seisoen groente in resepte met die altyd goedkoop wortels of kool.
• Rek die vleis. In plaas daarvan om hele stukke vleis soos steaks of tjops te bedien, bedien kasserolle, bredies en ander geregte met gekapte, gekrummelde of gesnipperde vleis.  Op die manier kan jy dit rek en meer as  ʼn geurmiddel gebruik as hoofbestandeel.
• Koop in grootmaat. Verskeie stapelprodukte wat gereeld gebruik kan word, kan in grootmaat gekoop word.  Talle produkte soos pasta, boontjies, rys, tofu, lensies en meel is goedkoper wanneer in grootmaat aangekoop word.
• Koop minder voorafverpakte maaltye en meer vrugte en groente. Koop produkte sonder naam.  Nie net word baie deur dieselfde handelsnaamondernemings vervaardig nie, net met ‘n ander en eenvoudiger etiket, maar hulle smaak ook basies dieselfde en kos minder!  Koop grootmaat droë vrugte, neute, pretzels en ander gesonde snoephappies.  Pak dit in kleiner sakkies om werk en skool toe te neem.
• Maak voorsiening vir vinnige etes. Maak dubbel en vries vir daardie aande wat jy nie tyd gaan hê om kos te maak nie en skakel wegneemetes so uit.  As jy ‘n paar “vinnige etes” beskikbaar het, wat jy binne 15 minute gereed kan hê, kan jy baie geld spaar.
• Begin jou eie groente-en kruietuin. Spinasie, aarbeie, blaarslaai, tamaties, kruie, groenboontjies en groenrissies kan maklik tuis, selfs in potte, gekweek word.  Kinders geniet dit ook om te sien hoe die groente opkom en groei.
• Maak ʼn draai by ʼn boeremark. Nie alles op ‘n boeremark gaan goedkoper wees nie, maar jy kan dalk ʼn paar winskopies daar vind.
• Haal byvoorbeeld ook jou vleis die vorige aand uit die vrieskas, sodat dit self kan ontdooi en sal dit nie nodig wees om in ‘n mikrogolfoond te ontdooi nie.  Onthou ook dat vars, rou kos soos slaai en vars vrugte en groente jou minder in elektrisiteit gaan kos, omdat dit nie gaargemaak hoef te word nie.
• Leer jou kinders om gesond te eet. Volgens kenners is porsiegroottes dikwels drie keer groter as wat dit behoort te wees.  Maak ook een of twee aande ʼn week ʼn vleislose hoofmaaltyd soos macaroni en kaas en jy sal sien hoeveel geld jy so kan spaar.
• “Moet niks koop wat jy nie werklik nodig het nie. Wanneer jy in grootmaat koop, hou beheer daaroor, bestuur dit wys en indien nodig, sluit toe,” is Connie Bruwer, ʼn geoktrooieerde rekenmeester se raad.

Hou kop by die winkel:

Bemarkingskonsultant en skrywer van Brandwashed, Andrew Lindstrom, het ‘n eksperiment uitgevoer waar mense inkopiewaentjies gebruik wat dubbel so groot was as die gewone. Diegene met die groter winkelwaentjies het 40% meer gekoop as dié met die kleineres. Dit is omdat die inkopiewaentjie nou leër lyk, wat beteken dat jy meer geneig is om dit vol te maak met items wat impulsief gekoop word en lekkernye.

Los die oorspandeerders by die huis. Indien jy agterkom dat jou kinders of selfs jou lewensmaat die skuldige is om al die items wat nie op jou lys is nie, in jou waentjie te plaas, sal jy dit help om eerder alleen te gaan inkopies doen.

Maak seker daardie spesiale aanbieding is wel ʼn winskopie.

Onthou dat duurder produkte dikwels ooghoogte geplaas word en gewilde kombinasies (soos aartappelskyfies en salsa) langs mekaar, om kopers aan te moedig om beide te koop. Kyk gerus ook na die boonste en onderste rakke om generiese handelsmerke te vind, wat heelwat goedkoper is en dikwels bykans identies as die duurder handelsmerke is.

Professor Ronald E. Milliman’s het in sy studie “Using Background Music to Affect the Behavior of Supermarket Shoppers” bevind dat kruidenierswinkels wat stadige musiek speel, hul verkope met byna 40% verhoog het!

Lesers se wenke:

Elmarie Erasmus Fischer se geheim is om nie net minimalisties te werk met alles nie, maar om produkte te rek:

“Ek koop byvoorbeeld goedkoop wassoda en gooi dan 1,35 kg waspoeier by 500gram wassoda….so kom jy met wasgoedpoeier verder. Ek gebruik my teesakkies en hou dit. Later kan ek van die gebruikte teesakkies 2 saamgooi en kry weer ‘n lekker koppie tee uit dit. Al my verlepte vrugte word in ‘n versapper gemeng en dan in ‘n yshouertjie gegooi. Die kinders dink dit is die lekkerste yssies, maar eintlik eet hul gevriesde vrugte. Ek probeer my vleisgeregte rek met kekerertjies of rooibone. Ek kweek my eie kruie.”

Christine:  “Ek koop graag spesiale aanbiedinge waar jy twee koop dan kry jy een item gratis. Mens spaar baie so.”

Annatjie:  “Hier in Durban is daar heelwat winkels wat goed verkoop teen fabriekspryse. Ons het geleer watter is werklik goedkoper. Kyk die koerant se middelblad en koop skoonmaakgoed grootmaat.  Ek betaal byvoorbeeld vir 5 kg seeppoeier dit is net plein en sonder ‘n handelsnaam, maar ruik lekker en was skoon. Ons koop as ons ekstra geld het spesiale aanbiedings en bêre in die koskas.  Meel en rys verpak ons in grootmaat 1 kilogram sakkies en seël dit. Ons soek slaghuise met goeie pryse en koop as ons kan halwe skaap, maalvleis en wors en verpak dan self in ekonomiese pakkies. Ek probeer nie meer kos kook as wat nodig is nie. Ek koop brood as dit goedkoop is en vries. Ek koop ‘n een liter houer jogurt en seël dit in goeie bakkies wat ek skooltoe stuur. Ek maak muffins met piesangs en hawermout vir gesonde en goedkoop versnapperings vir skool. Ek groei my eie seldery en wortels vir my gebaarde drake (bearded dragons). En groei tamaties in 5 liter bottels wat gehang word onder my afdak by die stoep. Hulle kry genoeg water as dit reën. Hondekos koop ek in 40 kg pakke want ek het baie diere en dit werk my goedkoper uit direk van die verskaffer as deur die winkel.

Belinda: “Probeer dubbel koop as daar spesiale aanbiedings is.  Bêre en werk spaarsamig. Dan bou jou voorrade op en jy kan later net spesiale aanbiedings koop. Die geheim is om nie dan meer te gebruik van iets omdat jy baie het nie.’

Jordan Page is ‘n blogger en kenner op die gebied van spaarsamige en ekonomiese bestuur van geld,  kos en gesinsuitgawes.

Sy gee 10 maniere op haar webwerf om ʼn ete te rek:

1. ʼn Groente bygereg sal nie net jou maaltyd rek nie, maar jy kry ook die gesondheidsvoordele van die groente te eet.  ʼn Ander gesonde opsie is vrugte, veral as jou gesin gedurende die dag nie genoeg daarvan eet nie.  Maak ‘n vrugteslaai of laat elkeen kies watter vrugte hulle met hul aandete wil geniet.
2. Deur droë of geblikte bone by die ete te voeg voorsien steeds goeie proteïene, maar is baie goedkoper en baie vullend.  Dit werk goed vir taco-vleis, chili, enchiladas, sop en meer.  As jy nie kans sien om bone by jou vleis te voeg nie, maak dit dan as ʼn bygereg.
3. Pasta is ‘n goeie manier om ‘n maaltyd te rek as jy nie genoeg vleis vir almal het nie.  Dit is goedkoop, vullend en lekker!
4. Rys is nog ‘n goeie opsie om maaltye te strek.  Dit maak nie saak watter soort rys jy kies nie; dit gaan goed met alles!  As jy taco’s gaan eet, maak dan Mexikaanse rys en voeg dit ook by die tortillas, sodat jy nie soveel vleis nodig het nie.
5. Fyn, gebakte of gebraaide aartappels is ook ‘n goed om by ‘n bredie of sop te voeg om ʼn maaltyd langer te laat hou en meer te voed.
6. Taco-slaai, geroosterde hoenderslaai, salmslaai – as jy oorskietvleis oor het, kan jy dit op ‘n slaai eet.
7. Bedien toepaslike porsiegroottes.  As iemand geneig is om altyd te veel in te skep en dan nie alles kan eet nie omdat hulle versadig is, is dit verkwistend!  Begin aan die begin om almal minder te bedien.  As hulle dan nog honger is nadat hulle die regte hoeveelheid geëet het (nie net duur vleis nie), kan hulle ‘n bietjie meer van als kry.
8. As jy die maaltyd gerek het, maar dit nog steeds nie heeltemal genoeg is nie, bedien dit dan met brood of rolletjies!
9. Sop is ‘n goeie manier om ‘n bietjie van alles te neem en dit in ‘n nuwe maaltyd te omskep.  Vleis, groente, rys of pasta, basies alles wat jy byderhand het, kan in ‘n sop gevoeg word!
10. Eiers is ‘n uitstekende bron van proteïene en ‘n goeie manier om maaltye te rek. Voeg ‘n handvol gekapte ham en spinasie by eiers by, en jy het ‘n omelet.  Maak ‘n quiche met behulp van die lukrake groente en vleis wat jy in jou yskas het.  Neem ‘n bietjie oorskietkors en tortillas om ontbytburrito’s te maak.

*skuilnaam

Eksterne bronne:

https://www.medicaldaily.com/hungry-shoppers-spend-more-money-save-your-wallet-fill-your-stomach-322848

https://theconversation.com/the-science-that-makes-us-spend-more-in-supermarkets-and-feel-good-while-we-do-it-23857

https://freakonomics.com/media/Using%20Background%20Music%20to%20Affect%20the%20Behavior%20of%20Supermarket%20Shoppers.pdf

http://knowledge.wharton.upe.

n.edu/wp-content/uploads/2013/09/1357.pdf

https://www.scarymommy.com/how-to-save-money-grocery-shopping/

https://grow.acorns.com/grocery-store-tricks/

https://listonic.com/7-psychological-supermarket-tricks-and-how-to-save-money-by-beating-them/

The post Hou kop bo water met jou finansies – kom verder met jou kruideniersware first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Connie Bruwer from PC Bruwer and Partners gives advice on this important topic.

Question:  A customer wrote that her son died without leaving a will. She wants to know what her grandson’s legal rights are. If I understand the letter correctly, the facts are more or less as follows: Her son had a relationship with someone with whom he had a son. He and the child’s mother was never married and she was later married to someone else. The child is now an adult. His mother and her lawyer is now demanding a share of the deceased’s estate. The client wants to know what her grandson’s rights are.

Connie:  First something in general and then we will look at the facts of this case. If someone dies intestate, his assets are dealt with in terms of intestate inheritance laws. This law requires that certain steps are taken and dictates who and how much one might inherit from the estate after debt obligations and other liabilities and taxes have been recovered.

If the deceased were married in community of property, the estate will be divided in two since he only owned half of it. One half remains the property of the wife (if she is the survivor) and the husband’s assets (if he is deceased) are then seen as intestate.

Then the “rule” follows that the assets should be divided according to how many children there are plus if he was married. The net estate is divided equally between the children and the wife.

If the woman’s share is less than the amount to be determined by the minister, she should at least receive a minimum amount. Currently the amount is R125 000.

If there was no spouse, the full estate will go to the children in equal shares. If one of the children dies, the children of that child will receive his / her share. If there are no children, everything will be divided in equal shares and will go to the parents etc. – always to the immediate family. Where there are no next of kin, it will be forfeited to the state after 30 years.

Therefore, the first question in our case will be: Was the man married?

Question:  How is a marriage interpreted nowadays?

Connie:  In today’s world marriage is widely interpreted, but from the client’s letter it seems to me the woman was married to someone else. I think it would be safe to assume that he was not married to her.

It seems that there were no other children, thus the son to whom the customer is referring to, seems to be the sole legal heir. According to the intestate inheritance laws he will be the only one that will have a claim to his father’s net assets. In other words, he should get everything that his father owned. The fact that the woman is his biological mother is not grounds enough for her to be a part of the estate claim.

It is of course interesting that if she dies without a will, the son can also claim her estate on the basis that he was her child, unless he is adopted by someone else.

Either way, I do not know on what grounds the woman is claiming a share of the estate. From the information, it seems that it could not be for child support and the fact that you slept with a man, does not give you a right to his estate.

I suggest the grandson goes and see the Master of the Court (a good lawyer would certainly be better, but more expensive) and try to sort this thing out, because, according to your information, he is the only legal heir and the mother’s claim appears to be her taking a chance.

The post The importance of wills first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

‘n Mens hoor dikwels hoe mense kla dat hulle nie met hulle geld kan uitkom nie en dat hulle alewig in die skuld is. Tog verdien baie van hierdie mense ‘n redelike goeie salaris, maar hulle weet nie hoe om met hulle geld te werk nie.
Finansiële dissipline is belangrik. Die beste voorneme wat ‘n mens kan hê, is om minder skuld te maak en op jou uitgawes te besnoei sodat jy nie kort voor lank in ‘n groot penarie beland nie. Begroot is die woord!

Wenk: Kry ‘n boek waarin jy al jou uitgawes neerskryf en kyk aan die einde van die maand daarna. Nou sal jy maklik kan agterkom hoeveel jy moet begroot vir kos, klere, ontspanning, telefoon, petrol en al die ander dinge wat ‘n mens nodig het. As jy nou begroot en besnoei, kan jy vanjaar teen Kersfees ‘n heerlike fees hou sonder om agterna weer in die knyp te wees.

Kredietkaarte: In die eerste plek moet mense pasop vir kredietkaarte en ander vorms van skuld maak. As jy jou kredietkaart gaan gebruik, gaan jy uiteindelik veel meer betaal vanweë die hoë rente. Baie mense het meer as een kredietkaart, of ‘n krediet-en ‘n petrolkaart. Indien jy nie jou kaartrekeninge kan betaal nie, selfs nie eens deur jou spaargeld te gebruik nie, is dit tyd dat jy jou geldsake weer bekyk. Laat liewer al die skuld oorplaas na dié kredietkaart waarvan die rentekoers die laagste is. Jy betaal dus nou net een bedrag per maand om jou verskillende rekeninge te vereffen (wat jou al klaar beter sal laat voel) en jy het boonop die goedkoopste een gekies. Raak ontslae van jou kredietkaart indien jy jou nie kan dissiplineer om net ‘n sekere bedrag per maand uit te gee nie. Die rente wat ‘n mens op kredietkaartaankope betaal, is bloedgeld.

Ken jou beperkings: Dit is dikwels die geval dat mense bo hul vermoëns probeer leef, net om nie by hul bure of vriende af te steek nie. Het jy regtig daardie duur, nuwe motor nodig of kan jy vir nog ‘n paar jaar met jou bestaande motor regkom? Is al daardie luukshede werklik nodig. Wie wil jy dan graag beïndruk? Is al daardie luukshede die moeite werd as jy dan nagte gaan wakkerlê van al die skuld wat jy gemaak het en jare gaan sukkel om dit afbetaal te kry?

Kersgeskenke en aankope: Maak ‘n lys van almal vir wie geskenke gekoop moet word – so sorg jy dat jy nie op die nippertjie ten duurste by die apteek of die geskenkwinkel moet gaan aanklop nie. Begroot hoeveel geld jy aan elke persoon gaan bestee en hou daarby. Koop ook geskenke vroegtydig – geskenke is dikwels goedkoper hoe vroeër jy dit koop. Kyk ook uit vir spesiale aanbiedinge en koop en bêre geskenke vroegtydig. Vra jou af of jy ‘n item werklik nodig het voordat jy dit in jou mandjie sit. Moenie meegesleur word en halsoorkop begin koop nie. Hou by jou inkopielys. Dink mooi voordat jy gaan geld trek by die kitsbank. Dit help net mooi niks as jy vandag net genoeg geld trek vir dit wat jy vandag nodig het nie, as jy weet jy moet môre petrol ingooi en haarkapper toe gaan nie. Trek eerder die ekstra geld en bêre dit op ‘n veilige plek, sodat jy dit more kan gebruik. Anders betaal jy bankkoste vir twee onttrekkings in plaas van net een.

Geriefskaarte: Kyk ook mooi of die gerieflikheid van byvoorbeeld ‘n garagekaart werklik die moeite werd is. Byvoorbeeld: as jy ‘n garagekaart het, betaal jy heel waarskynlik R250 per jaar vir die voorreg, sowel as ongeveer R10 per keer wat jy dit gebruik. Jy kan soveel as R500 ‘n jaar bespaar deur nie ‘n garagekaart te hê nie.

Wenk: Stel ‘n lys op en werk uit wat jy gaan nodig hê. Kyk uit vir spesiale aanbiedinge. Baie winkels het dié tyd van die jaar spesiale aanbiedinge vir veral koeldrank en kos. Koop drank in kiste. Dit werk baie goedkoper uit as wanneer jy wyn per bottel aanskaf, en wat oorbly kan jy as geskenke gebruik. Koop die vleis in groot maat en neem koeldrank saam. Dinge soos melk, brood en vars groente en vrugte kan wel by jou vakansiebestemming gekoop word.

Dis deesdae ook heeltemal aanvaarbaar om te vra dat familie wat by julle kom eet en kuier, tot die eet-en drinkgoed sal bydra. Besluit vooraf wie is waarvoor verantwoordelik.

Kitsbanke: Wees veral bedag wanneer jy ‘n kitsbank gebruik. Dit is veral in besige winkelsentrums waar misdadigers daarop uit is om niksvermoedende kitsbankgebruikers om die bos te lei, welwetende dat verbruikers dié tyd van die jaar op hul inkopies konsentreer. Verbruikers moet in geen omstandighede hul PIN aan iemand gee of dit op ‘n stukkie papier neerskryf of dit op ‘n selfoon intik nie. Nie eens familielede, vriende of bankamptenare mag weet wat jou PIN is nie. Probeer om so naby moontlik aan die kitsbank te staan en jou liggaam as ‘n skans te gebruik wanneer jy jou PIN intik, sodat ander mense nie jou nommer kan sien nie. Misdadigers gebruik dikwels selfoonkameras om foto’s van jou kaart en PIN te neem. Sleutel slegs jou PIN in as die kitsbank jou vra om dit te doen. Moet ook nie goedsmoeds hulp aanvaar van ‘n omstander nie. Misdadigers kan jou aandag aftrek terwyl jy jou PIN intik en jou kaart dan met ‘n ander kaart omruil. Kanselleer dadelik jou kitsbankkaart as dit gesteel is of as die kitsbank dit ingesluk het deur die tolvry nommer te skakel wat op die kitsbank verskyn. Meld ook enigiets verdags by ‘n kitsbank aan deur die polisie of die bank se anonieme bedroglyn te bel.

The post Leer om kop te hou met jou finansies first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

One often hears how people complain about how they cannot manage their money, and that they are forever in debt. Yet a lot of these people earn a fairly good salary, but they do not know how to work with their money.

Financial discipline is important. The best intentions that one can have is to have less debt and to cut your expenses so that you do land in a major predicament. Budgeting is the word!

Hint: Get a book in which you write down all your expenses and look at the expenses at the end of the month. Now you can easily tell how much you need to budget for food, clothing, recreation, telephone, petrol, and all the other things that a person needs. If you budget now and cut on unnecessary expenses, you can have a wonderful feast at Christmas without being in financial trouble again afterwards.

Credit cards: People should beware of credit cards and if needed rather take other forms of debt. If you use your credit card, you will end up paying much more because of the high interest. Many people have more than one credit card, or a credit and a petrol card. If you cannot pay your card bills, not even by using your savings, it’s time you reviewed your finances. Rather transfer the debt to the credit card which has the lowest interest rate. Thus you will just pay one monthly payment to pay off your different accounts (which you will already feel better about) and you have also have chosen the cheapest option. Get rid of your credit card if you cannot discipline yourself to only use a certain amount per month. The interest that one pays on credit card purchases, is blood money.

Know your limitations: It is often the case that people try to live beyond their means, sometimes just not to have to “hide away” from their neighbours or friends. Do you really need that expensive new car or can you rather still drive your current car? Are all those luxuries really necessary? Who do you want to impress? Are all those luxuries really worth it if you then lie awake at nights, worrying about the debts you have made and the years you will struggle to pay it off?

Christmas gifts and purchases: Make a list of everyone who you need to buy presents for – this way you don’t have to do last minute shopping at great cost at the pharmacy or the gift shop. Budget how much money you can spend on each person and stick to it. Also buy gifts in advance – gifts bought earlier are often cheaper. Also look out for special offers. Ask yourself whether an item that you are buying is really needed before you put it in your cart. Do not be swept away and hastily start buying. Stick to your shopping list. Think carefully before you withdraw money at the ATM. It helps nothing if you only have enough money to buy what you need today, if you know you have to fill up tomorrow and go to hairdresser. Rather withdraw the extra money and keep it in a safe place so you can use it tomorrow. Otherwise, you pay extra bank charges for two withdrawals instead of just one.

Convenience cards: Also take in consideration if the convenience of e.g. a garage card is really worth the effort. For example: if you have a garage card, you pay probably R250 per year for the privilege, as well as about R10 per time you use it. You can have save as much as R500 a year by not having a garage card.

Hint: Draw up a list and work out what you will need. Look out for special offers. Many stores have specials on especially cold drinks and food. Buy liquor in crates. It works out much cheaper than if you buy a bottle of wine, and what is left can be used as gifts. Buy meat in bulk and take cold drinks with you. Things like milk, bread and fresh fruit and vegetables can be purchased at your holiday destination.

Nowadays it is also perfectly acceptable to ask the family who come to visit, to assist with food and drinks. Decide in advance who is responsible for what.

ATMs: Be especially alert when you use an ATM. Criminals are especially active in busy shopping centres where unsuspecting ATM users are focusing on their shopping. Consumers should in no circumstances give their PIN to someone or write it down on a piece of paper or on a cell phone. Not even family members, friends or bank officials may know what your PIN is. Try to get as close as possible when using the ATM and use your body as a shield when you enter your PIN, so that other people cannot see your number. Criminals often use cell phone cameras to take pictures of your card and PIN. Only enter your PIN if the ATM asks you to do so. Do not accept help from a cheerful bystander. Criminals can distract you while you type in your PIN and can swap your card with another card. Cancel your ATM card immediately if it is stolen or if your card is swallowed by the ATM. Phone the toll-free number that appears on the ATM. Also mention anything suspicious at an ATM to the police or to the bank’s anonymous fraud line.

The post Learn to keep your head above water with your finances first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Connie Bruwer van PC Bruwer en Vennote gee raad oor hierdie belangrike onderwerp.

Vraag:  Ek het onlangs gehoor dat 94% van alle Suid-Afrikaners nie finansieël sorgvry kan aftree nie.  Hoekom is dit so, Connie?

Connie:  Pensioenvoordele deur maatskappye voorsien, is waarskynlik onvoldoende om ten volle in ‘n persoon se aftreebehoeftes te voorsien. Inflasie verminder jou geld se koopkrag, wat beteken dat jy  met verloop van jare al hoe minder met ‘n gelykblywende inkomste kan koop. Met die vooruitgang in geneeskundige en mediese tegnologie, leef mense langer.  Die gemiddelde leeftyd van laerisiko mans en-vroue is tans 85 en 90 jaar onderskeidelik. Afgetredenes, wat geen bystand van hul voormalig werkgewers ontvang ten opsigte van bydraes tot hul mediese skema, dra ‘n geweldige las juis op ‘n tydstip wanneer hulle mediese versorging waarskynlik die nodigste het. Al hoe meer mense tree jonger af of neem ‘n pakket.  Jou aftreejare kan dus moontlik langer as jou werkende leeftyd wees.

Vraag:  Ons almal droom van aftreejare waarin ons die lewe geniet, maar die werklikheid is dat baie mense eindelik van die hand in die tand leef of van familie se gunste en gawes afhanklik is.

Hoe kan ‘n mens bereken of jou aftreespaargeld genoeg gaan wees vir ‘n kommervrye oudag?

Connie:  As jou lewensverwagting nog twintig tot dertig jaar ná aftrede is, moet jy seker maak jy het omtrent R20 gespaar vir elke R1 wat jy van plan is om in een jaar te bestee.  Byvoorbeeld, as jy R80 000 per jaar nodig het om te oorleef ná aftrede, moet jou pensioen en spaargeld R1,6 miljoen beloop.

Die berekening sluit egter nog nie die uitwerking van inkomstebelasting op jou kapitaal in nie.  As jy ‘n jaarlikse koers van 20 persent op jou belasbare inkomste moet betaal, sal jy R25 vir elke R1 van jou jaarlikse uitgawes nodig hê—dus moet jou pensioen en spaargeld dan R2 miljoen beloop.

Dan is daar inflasie om mee rekening te hou—dit veroorsaak dat jou geld elke jaar minder koopkrag het.

Teen die huidige inflasiekoers van 4 persent per jaar, sal die R80 000 wat jy nou het, volgende jaar minder as R77 000 werd wees.  Oor twintig jaar sal dit minder as die helfte van vandag se koopkrag hê.  Daarom is dit belangrik dat die beleggings waarin jy jou pensioen belê, minstens tred hou met inflasie.  Baie mense dink aandele is te wisselvallig en belê daarom hul aftreegeldjies in kontant.

Vraag:  Wat is die beste, aandele of kontant?

Connie:  Aandele groei op die lang termyn aansienlik meer as kontant.  Mits jy veilig speel, verbeter jy die kanse dat jy jou spaargeld gaan oorleef.

Neem byvoorbeeld iemand wat 5 persent van sy aftreegeld per jaar onttrek om van te leef ná aftrede.  As hy tussen 40 en 50 persent van sy aftreegeld in aandele belê, sal sy geld tien jaar langer hou as dié van iemand wat net tussen 20 en 30 persent van die fondse in aandele belê het.

Vraag:  Wat is die grootste fout wat afgetredenes maak?

Connie:  Die grootste fout wat afgetredenes maak, is om te konserwatief te belê as hulle nog ‘n lang lewensverwagting het.  ‘n Belegging in die grootste aandele op die beurs, wat ‘n relatief lae risiko bied en steeds behoort te groei, sal jou vêr bring.

Vraag:  Waarvan moet beleggers wegbly en waarvoor moet hulle pasop?

Connie:  Bly weg van die klein aandele wat die spekulante lok.

Nog ‘n fout is om te veel aan die begin van jou aftrede te bestee.  Een riglyn is dat jy nooit meer as twee persentasiepunte bo die inflasiekoers per jaar mag onttrek nie.  As inflasie 4 persent is, mag jy nie meer as 6 persent van jou spaargeld per jaar onttrek nie.

Vraag:  Hoe bereken jy of jy genoeg het om af te tree?

Connie:  Om te bereken of jy genoeg het om af te tree, moet jy uitwerk hoeveel jaarlikse inkomste jy ná aftrede gaan nodig hê.  Jou huis en motor behoort afbetaal te wees en jy gaan waarskynlik minder aan vervoer bestee, want jy hoef nie meer kantoor toe te ry nie.  Jy hoef ook nie meer pensioenbetalings te doen nie en jou belastingkoers behoort laer te wees.

Vraag:  Maar baie afgetredenes wil reis en het meer geld nodig, nie waar nie Connie?

Connie:  Volgens ‘n verslag van Absa bestee welgestelde mense sowat 20 persent meer ná aftrede as terwyl hulle gewerk het.

In teenstelling hiermee word diegene wat finansieel sukkel, gedwing om hul begroting ná aftrede te besnoei.

Vraag:   Wat is die grootste geldopvreter vir afgetredenes?

Connie:  Die groot geldopvreter is gesondheidsorg.  Onlangse plaaslike navorsing wys iemand wat op 65 met een afhanklike aftree, se gesondheidsorg vir die res van sy of haar lewe tot R650 000 kan beloop.  Vir ‘n tagtigjarige met ‘n gade is dit sowat R250 000.

Vraag:  Wat stel jy voor moet ons lesers doen?

Connie:  Nadat jy bereken het wat jou jaarlikse inkomste moet wees, kontak jou pensioenfonds om vas te stel wat hul projeksie is vir die uitbetaling wat die fonds met aftrede aan jou sal maak.  Daarmee moet jy ‘n pensioen koop.  Werk uit hoeveel jou ander beleggings werd sal wees nadat jou skuld afbetaal is en sit dan meer geld per maand weg, indien nodig.  Net 6 persent van alle Suid-Afrikaners spaar genoeg vir aftrede—maak seker jy is een van hulle.

Vraag:  Om af te sluit, watter wenk kan jy ons lesers nog gee?

Connie:  Maak seker dat die pensioen wat jy met aftrede koop, lewenslank uitbetaal word—anders sit jy dalk ná ‘n paar jaar sonder geld.

The post Hoe kan jy genoeg spaar vir jou aftrede? first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Connie Bruwer from PC Bruwer and Partners gives advice on this important topic.

Question:  I recently heard that 94% of all South Africans cannot retire carefree financially. Why is this so, Connie?

Connie:  Pension benefits that are provided by companies, are probably insufficient to fully provide for a person’s retirement needs. Inflation reduces your money’s purchasing power, which means that over the years you will have less and less to be able to buy with an income equal to your current income. With the advances in medicine and medical technology, people are living longer. The average lifetime of low-risk men and women is currently 85 and 90 years respectively. Retirees, who have no support from their former employers in respect of contributions to their medical scheme, carries a heavy burden precisely at a time when medical care is probably the most important. More and more people retire early or take a retrenchment package. Your retirement years can possibly be longer than your working life.

Question:  We all dream of retirement in which we enjoy life, but the reality is that many people then live with the bare necessities or are dependent on family favors and sponsorships.

How can you calculate whether your retirement savings should be enough for a carefree old age?

Connie:  If your life expectancy was twenty to thirty years after retirement, you should make sure you have saved about R20 for every R1 you plan to spend in a year. For example, if you need to survive on R80 000 per year after retirement, your pension and savings should amount to R1,6 million.

The calculation, however, does not include the effect of income tax on your capital. If you have to pay an annual rate of 20 percent on your taxable income, you will need R25 for every R1 of your annual expenses – thus your pension and savings would be R2 million.

There is also inflation to be reckoned with – it causes your money to have less buying power every year. At the current inflation rate of 4 percent per year, the R80 000 you now have, will worth less than R77 000 next year. After twenty years it will have less than half of today’s purchasing power. It is therefore important that investments in which you invest your pension, at least keep pace with inflation. Many people think shares are too volatile and therefore invest their pension money in cash.

Question:  What is the best – shares or cash?

Connie:  In the long term, shares grow much more than cash. Provided you play safe, you increase the chances that you will outlive your savings.

Take for example someone that withdraws 5 percent of his retirement money per year to live from. If he invests between 40 and 50 per cent of his retirement money in shares, his money will last ten years longer than someone who only invests between 20 and 30 per cent of their funds in shares.

Question:  What is the biggest mistake retirees make?

Connie:  The biggest mistake retirees make is to invest conservatively as they have a long life expectancy. An investment in the largest shares on the exchange, which has a relatively low risk area and should continue to grow, will take you far.

Question:  What should investors stay away from and what should they be aware of?

Connie:  Stay away from the small shares that attracts speculators.

Another mistake is to spend too much at the beginning of your retirement. A guideline is that you are never to withdraw more than two percentage points above the rate of inflation each year. If inflation is 4 percent, you may withdraw no more than 6 percent of your savings each year.

Question:  How do you calculate whether you have enough to retire?

Connie:  To calculate whether you have enough to retire, you need to figure out how much annual income in retirement you will need. Your home and car should be paid off and you will likely spend less on transportation, because you do not have to go to the office. You no longer have to do pension payments and your tax rate should be lower.

Question:  But many retirees want to travel and need more money, is that not so Connie?

Connie:  According to a report from Absa wealthy people spend about 20 percent more in retirement than whilst they are working.

In contrast, those who are struggling financially, are forced to cut their budget after retirement.

Question:   What is the biggest money consumer for retirees?

Connie:  The big money consumer is health care. Recent local research showed that someone at age 65 who retires with one dependent’s health care bill for the rest of his or her life can amount to R650 000. For an eighty year old with a spouse, it is about R250 000.

Question:  What do you suggest the readers should do?

Connie:  After you have calculated what your annual income should be, you should contact your pension fund to determine what their projection for the pension fund payment will be with retirement. On the ground hereof, you must invest in a pension fund. Work out how much your other investments will be worth after your debt is paid off and invest more money per month, if necessary. Only 6 percent of all South Africans save enough for retirement, so make sure you are one of them.

Question:  To conclude, what other tip you can give our readers?

Connie:  Make sure that the pension fund you receive at retirement, pay out for the rest of your life, otherwise you might find yourself without money after a few years.

The post How can you save enough for retirement? first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Let’s face it…no one likes to think about death. But, like taxes, it is a certainty. Unlike death, though, with proper planning, you can structure your estate to avoid some of the roughest blow of the taxman and ensure your wealth stays in the family.

Connie Bruwer, Managing Director of PC Bruwer and Partners, and also an expert in the area of wills, gives an explanation below of the importance and the right way to plan your will and estate.

Your will–the cornerstone of your estate plan

A will is the most important document in your estate plan. It states how and to whom your possessions will be distributed when you die. It’s also the document most commonly challenged in court. Because of this, you need to have your will be crystal clear on what happens to you and your estate upon your death. Regardless of its scope, your will should do the following:

  Annul any earlier wills;

  Provide for paying debts and funeral expenses;

  Specify how you want property distributed and when;

  Name beneficiaries;

  Specify charitable bequests;

  Name executor, trustee(s) and guardian(s).

Peace of Mind, Control and Privacy: The Power of a Will

A will can provide for peace of mind. You can sit back and enjoy life without worrying about what would become of your spouse, your family and your estate, should something unforeseen happen to you. A will also gives you control. You decide where your property will go. And you decide on the people who will ensure that your wishes are carried out, such as an executor, trustee (s) and guardian (s) who will settle your estate and manage and distribute your assets.

  The Executor: Be sure to list an executor in your will. The executor is the person who makes certain all the legal and financial issues are taken care of in addition to assuring that the wishes articulated in your will are carried out. They must work with the courts, banks, insurance companies, accountants, lawyers and all beneficiaries.

  The Trustee and Guardian: You may also wish to choose additional trustees and/or guardians as necessary. A trustee oversees the terms of any trusts you may have established while a guardian is legally authorized to take care of any surviving minors or those that cannot take care of themselves due to mental and/or physical handicaps. A will can also provide a measure of privacy to ease the sting of probate. Upon your death, your estate goes to probate, and without a will, your affairs all become a matter of public record. Anyone can know your business and that of your spouse or family. The sooner, quicker and cleaner you can get through probate, the better

The Probate Process

Planning your will is comparatively straightforward. The problems arise after you have die. Following your death, your will must go through a process known as probate. This legal process involves validating the deceased’s will, collecting the deceased’s assets, liquidating the debt, paying necessary taxes and distributing property to heirs. It isn’t necessarily a problem transferring property under the probate laws. There are, however, grounds for avoiding the probate process.

Making Probate Easier for your loved ones
To make sure that your loved ones aren’t exposed to unnecessary delay or confusion during probate, you should follow these basic guidelines to bulletproof your will:

• Draft your will when there is no doubt that you are sound of mind;
• Videotape the signing of your will. This way there will be proof of your intent, sanity and the lack of coercion;
• Make sure your spouse is not in the room while the will is being prepared and signed, and make sure the witnesses note it. This may seem extreme, but in cases where a family member charges coercion to get the will overturned, it will be very hard to prove coercion when there’s physical evidence that your wife was not present during the will’s creation or signing;
• Mention every member or your family in your will — even if it’s just to politely disinherit them;
• Record your wishes in a number of documents. The more backup you have, the less likely for your will to be overturned.
• Finally a properly drafted will can provide you and your family relief in a time of uncertainty and upheaval. Not only does it provide direction, but it will help avoid unnecessary and substantial estate taxes, if composed appropriately.

For more information on wills please contact Connie Bruwer or Ansja Ferreira, experts in the field of wills and estate planning.

The post Important advice about Wills first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.

Kom om ons wees maar eerlik…nie een van ons hou daarvan om aan die dood te dink nie. Soos belasting, is dit ongelukkig ‘n werklikheid.

Connie Bruwer, Besturende Direkteur van P C Bruwer en Vennote, en ook ‘n deskundige op die gebied van testamente, bied hieronder ‘n uiteensetting van die belangrikheid en die regte manier om jou testament te beplan en op te stel.

Jou testament: Die belangrikste dokument in jou boedelbeplanning

Jou testament is die belangrikste dokument in jou boedelbeplanning. Dit meld hoe en aan wie jou besittings verdeel sal word, wanneer jy tot sterwe kom. In die testament moet daar baie duidelik en ondubbelsinnig uiteengesit word aan wie jou bates bemaak gaan word. Daar moet geen ruimte vir dubbelsinnigheid of onduidelikheid wees nie, aangesien dit die dokument wat die meeste betwis word in die hof.

As gevolg hiervan, sal jou testament met baie duidelikheid uiteengesit moet word. Stel so gou as moontlik ‘n testament op as jy nog nie ‘n geldige testament het nie, ten einde jou gesin baie hartseer en ellende te bespaar.

Dit is ook baie belangrik om gereeld jou testament op te dateer en te hersien. Jy behoort jou testament gereeld te hersien wanneer jy:

• Trou of weer trou;
• ‘n Kind kry of aanneem;
• Eiendom of ‘n sakeonderneming koop of verkoop;
• Jou lewensversekering aanpas;
• Emigreer;
• ‘n Eggenoot deur die dood verloor.

Basiese riglyne

Bewoord die testament op so ‘n wyse dat dit nie met elke kind of kleinkind se geboorte of afsterwe verander moet word nie. Gebruik algemene terme van beskrywings om te verhoed dat daar met elke koop of verkoop van items aan die testament verander word.

• Mense wil dikwels weet hoe mense wat minderjarige kinders het hulle testament kan opstel ten einde hul kinders se erflating te beskerm. Die beste oplossing vir ouers met minderjarige kinders is om ‘n testamentêre trust vir sulke kinders te stig, waarvan die kinders die begunstigdes is en die trustee van die trust die belange van die kinders beskerm. Die trustee is die persoon wat in belang van jou kinders gaan optree en die geldsake van die trust hanteer. Die bates en kontant in die trust kan realiseer wanneer jou kinders die ouderdom van 21 jaar bereik of op ‘n ouderdom soos deur die testateur of testatrise verkies, wat net nie minder as 21 jaar moet wees nie.

• Waar minderjarige kinders ter sprake is, is dit ook belangrik om te bepaal wie die kinders se voog gaan wees in geval van jou en jou eggenote se gesamentlike afsterwe.

• Benoem ‘n eksekuteur in jou testament. Die eksekuteur is die persoon wat seker maak dat al die wetlike en finansiële aspekte rakende jou testament volgens jou wense uitgevoer word. Hulle werk nou saam met die Meester van die Hooggeregshof, banke, versekeringsmaatskappye, rekenmeesters, prokureurs en begunstigdes. Ons kry talle navrae oor mense wat wil weet wat ‘n persoon kan doen om te verseker dat hy nie ‘n verkeerde keuse maak by die aanstelling van ‘n eksekuteur nie. Daar is verskeie keuses wat hulle kan toepas. As hulle nie iemand kundigs het wat hulle kan vertrou met hulle bates nie, kan hulle hul meerderjarige kinders aanstel as eksekuteur en ‘n kundige aanstel as die beredderaar van die boedel, wat al die werk verbonde aan die afhandeling van die boedel sal doen. Die kinders wat eksekuteur is moet nog steeds die dokumente teken, soos die likwidasie en distribusierekening wat by die Meester van die Hooggeregshof ingedien word. Die eksekuteur kan met die beredderaar ooreenkom oor ‘n fooi wat die beredderaar sal vra om die boedel af te handel.

• Persone kan ook aanvanklik ‘n kundige aanstel as eksekuteur en beredderaar van hulle boedel, waar kinders nie in dieselfde stad woon as die ouers nie. Dit skep dit probleme wanneer die boedel afgehandel moet word, aangesien daar dokumente is wat geteken moet word en vertraag dit die afhandeling van die boedel.

• Dit is belangrik om daarop te let dat ‘n eksekuteur en beredderaar van ‘n boedel onder beheer is van die Meester van die Hooggeregshof, wat die belange van die oorledene en die erfgename beskerm. Dit kan ook beter wees om ‘n buitestaander aan te stel as eksekuteur, waar daar dispute tussen die kinders of erfgename sou ontstaan.

• Dit is belangrik om daarop te let, dat egtliede getroud binne gemeenskap van goedere ‘n gesamentlike testament opstel. As een van die egtliede te sterwe sou kom, is dit belangrik dat die langslewende ‘n testament moet opstel. As die langslewende te sterwe sou kom sonder ‘n geldige testament word dit beskou asof hy intestaat gesterf het, met ander woorde sonder ‘n testament en veroorsaak dit dat die oorledene se wense nie nagekom kan word nie. Dit beteken ook dat die eksekuteur sekuriteit moet lewer, indien hy nie ‘n familielid van die oorledene is nie.

Die volgende aspekte behoort nie in jou testament behandel te word nie:

• Instruksies vir die begrafnis of verassing van die oorledene se oorskot. Dit maak sin aangesien die testament gewoonlik nie gelees word voor na die begrafnis of verassing nie. Bogenoemde inligting behoort in ‘n brief opgeneem te word, waarin jou “laaste wense” uiteengesit word.
• Spesiale prokurasie.
• Enigiets waarin jy jouself weerspreek. Weersprekende boedelinstruksies kan in ‘n hof gebruik word om jou testament ongeldig te verklaar. 
• Indien jy sonder ‘n testament te sterwe kom, sal die landswette bepaal wat van jou besittings gaan word. Jy sal dus intestaat sterf, wat eenvoudig beteken “sonder enige wettige testament”. In hierdie geval tree die instestate erfregreëls in werking.
• Hou jou testament op ‘n veilige plek en hersien dit gereeld.
• ‘n “Lewende testament” kan jou gesin van ‘n baie moeilike keuse bespaar in die geval waar jy moontlik in ‘n ongeluk was of ‘n siekte opgedoen het en jy bewusteloos is en nie in staat is om laaste sake af te handel nie. Hierdie lewende testament sal bepaal of jy kunsmatig aan die lewe gehou moet word deur middel van masjiene soos respirators en buisvoeding of nie. Dit is egter belangrik om daarop te let dat daar slegs twee gevalle is waar ‘n dokter toestemming het om ‘n persoon kunsmatig aan die lewe te hou of dit te stop.

Vir meer inligting oor testamente en die opstel daarvan, kan u gerus vir Connie Bruwer of Ansja Ferreira, deskundiges op die gebied van testamente en boedelbeplanning, kontak by P C Bruwer en Vennote.

The post Raad rakende testamente first appeared on PC Bruwer & Partners / Vennote.